Spring naar inhoud

Behandeling

Behandeling van Empty Nose Syndrome
ENS gaat niet uit zichzelf over. De aandoening geneest niet spontaan en er treed ook geen verbetering op. De symptomen zullen met de tijd alleen erger worden. Zonder herstelbehandeling blijven patiënten de klachten houden. Een hersteloperatie kan de neus niet in compleet oude staat herstellen; het word nooit meer hetzelfde. Wél kunnen de ergste symptomen verminderen. Dat is heel wat waard, gezien de hoge lijdensdruk van ENS.
De behandelingsmogelijkheden richten zich op 2 pijlers:

  • Verbeteren van de neusschelp vorm en grootte
  • Het herstel van het slijmvlies

Implantaten
Achter de neusschelp kunnen implantaten geplaatst worden. Zo word het nog aanwezige weefsel naar binnen geduwd. Hierdoor kan het resterende neusschelp weefsel zijn werk beter doen. De vorm en grootte van de neusschelpen worden door het implantaat verbeterd. Veel klachten m.b.t. de airflow kunnen door implantaten verbeteren.

Injecties
Met PRP of stamcellen kunnen het slijmvlies regenereren. Uit eigen bloed word plasma gewonnen, waar zelfregenererende factoren uit worden gefilterd. Deze worden, al dan niet met een drager, geïnjecteerd in het slijmvlies van de neusschelp. Er word geëxperimenteerd met stamcellen.

Neusschelp implantaten
De neusschelpen zelf bestaan uit zacht weefsel. Het is niet mogelijk dit weefsel zelf te vergroten. Wanneer er over implantaten gesproken word, gaat het om implantaten geplaatst achter de neusschelpen. In de laterale wand van de neus, de zijkant, word een snede gemaakt in het slijmvlies.
Dit gebeurd aan de binnenzijde van de neus. Het slijmvlies word losgemaakt van de wand.
Er word een pocket gecreërd, een envelopje, op de plek achter de neusschelp. Hier word het implantaat ingeschoven. De snede in het slijmvlies word weer vastgehecht. Het nog resterende weefsel word door het ingebrachte implantaat naar binnen geduwd. Door het grotere volume word zo de luchtinlaat verkleind.

Vorm = functie
Een ander doel is het verbeteren van de vorm van de neusschelp. Van nature heeft de neusschelp een langewerpige ronde vorm. Het is een worstvorm, die horizontaal in de neus hangt. De natuurlijke aerodynamische werking van deze worst maakt dat de lucht in de spleten tussen de bovenliggende neusschelpen stroomt en eroverheen. Dit heeft allemaal invloed op hoe de adem word waargenomen. Het doel van het implantaat is ook deze vorm te verbeteren, zodat het boven beschreven proces weer beter werkt. Het is belangrijk dat het implantaat de juiste vorm heeft, om gecombineerd met het nog aanwezige weefsel de best mogelijke vorm te creëren.

Contra operaties i.c.m. implantaten
Het is belangrijk om te weten dat implantaten vóór en na de plaatsing niet samen gaan met sommige andere neusoperaties. Operaties waarbij het slijmvlies van de laterale wand word getrokken of losgemaakt dienen niet uitgevoerd te worden. Zowel voor als na het plaatsen van implantaten achter de neusschelpen is dit gevaarlijk. Het kostbare slijmvlies over de neusschelpen moet zo sterk en gezond mogelijk zijn. Bij een septum perforatie operatie word het slijmvlies van de laterale wand losgemaakt. Dit maakt het plaatsen van implantaten na deze ingreep heel moeilijk. Ook ná de implantaten moet het slijmvlies van de laterale want met rust gelaten worden. Er moet voor een andere operatie optie worden gekozen waarbij het slijmvlies intact blijft. Bijvoorbeeld een septal button in geval van neustussenschot perforatie.

Implantaat soorten
De materialen die gebruikt worden als implantaat, zijn van biologisch materiaal (allo en autograft) en niet biologisch materiaal gemaakt. (lichaamsvreemd). Beiden hebben voor en nadelen.

Allograft
Er zijn 2 soorten allograft materialen die gebruikt worden, kraakbeen van mens of dier en collageenmatrix. Dit laatste is bindweefsel, gewonnen uit mens of dier en verwerkt tot een zacht, flexibel materiaal. Het heeft de vorm en structuur van een wondgaasje. Hierdoor kan het makkelijk in een vorm worden geduwd, tijdens de operatie. Zo kan het implantaat ter plaatse op maat worden gemaakt. Is er meer nodig, dan kan het eenvoudig worden aangevuld. Collageen komt qua zachtheid het meest overeen met het weefsel van de neusschelp. Er word ook kraakbeen gebruikt, afkomstig van een donor of een dier. Dit is hard, maar word goed door het lichaam verdragen.

Autograft
Kraakbeen word soms uit de patiënts eigen lichaam gewonnen. Het word achter het oor vandaan of uit een rib gesneden. Het stukje kraakbeen word dan op maat gemaakt en achter de neusschelp geplaatst. De allo en autograft materialen worden minder snel uitgestoten door het lichaam dan de lichaamsvreemde materialen. Ze hebben als nadeel dat ze kunnen vergaan. Het lichaam neemt dan het materiaal op, het volume slinkt zodoende weer. Dit gebeurd bij zowel collageen als kraakbeen. Er zijn diverse onderzoeken naar gedaan. Collageen vergaat soms na 2,5 jaar, maar soms blijft vele jaren zitten. Voor kraakbeen geld dat dit iets langer meegaat, maar uiteindelijk kan het volume ook hiervan slinken.

Lichaamsvreemd materiaal
Deze materialen zijn in de regel hard. Een redelijk nieuw materiaal is Medpor. Dit is een kunststof, polyethylene. De structuur is open. Hierdoor maakt het lichaam er bloedvaten en weefsel om en doorheen. Er worden ook siliconenplastic implantaten gebruikt. Het voordeel van lichaamsvreemd materiaal is dat het niet kan verteren en het volume langer aanwezig blijft. Het nadeel is dat het lichaam het implantaat soms niet verdraagt en uit kan stoten.

Verbeterde airflow door implantaten
Met implantaten worden de airflow gerelateerde klachten gedeeltelijk ondervangen. De neusschelp is indirect weer iets groter gemaakt en de bedoeling is ook een verbeterde vorm. De lucht heeft meer weerstand en word beter naar boven getransporteerd. Hierdoor verminderen klachten als:

  • Duizeligheid met ademen
  • Vermoeidheid en zweverig gevoel
  • Paradoxale obstructie
  • Gejaagd gevoel, ademen door een te groot rietje

Regeneratie van het slijmvlies: PRP
Bij mensen met ENS werkt het slijmvlies vaak niet goed. Het is aangetast als reactie op de neusschelpverkleining. Slijmvlies kan niet via een donor of elders uit de neus van de patiënt worden geplaatst op de neusschelpen. Daarom moet er gekeken worden naar manieren waarop het slijmvlies zichzelf kan herstellen. 1 manier is het toedienen van PRP injecties. PRP is de afkorting van Paleted Rich Plasma. Het word gewonnen door van de patiënt zelf bloed af te nemen en hier cel vernieuwende bloedplaatjes uit te filteren. Dit word vervolgens geïnjecteerd op de plaats waar deze nodig zijn. Het word toegepast bij ontstoken of versleten weefsels, knieën, ellebogen, hoofdhuid voor haargroei en bij neusschelpen. Daar kan het een positief effect op het slijmvlies hebben.

Tips om met ENS om te gaan tot de herstelbehandeling
Om de luchttoevoer in de neus te beperken, plakken veel ENS patiënten hun neusgaten gedeeltelijk af met plakband. Dit kan helpen om tijdelijk wat minder oppervlakkig adem te hoeven halen, om niet duizelig te worden. Het moge duidelijk zijn dat dit een tijdelijk redmiddel is; plakband zit vervelend, op je neus, maar om even een wat betere concentratie te hebben of om in slaap te vallen, kan het helpen.
Sprays en zout waterspoelingen kunnen helpen om de neus te bevochtigen. Een luchtbevochtiger in de slaapkamer helpt sommige mensen ook.
Een creme met oestrogeen erin kan bij sommige mensen het weefsel in de neus tijdelijk doen zwellen. Daardoor worden de klachten tijdelijk verlicht.

ENS is een vreselijke aandoening. Een patiënt kan door de ernst van de aandoening zelf vaak niet op zoek gaan naar behandelmogelijkheden. Steun van familie en vrienden is ontzettend belangrijk. Wij kunnen uit eigen ervaring zeggen dat het mogelijk is om van de ergste klachten af te komen met een herstelbehandeling.

Lees de volgende pagina:
Wat is het Empty Nose Syndrome?