Spring naar inhoud

Wat is een neusschelp?

Een neusschelp is een langwerpig orgaan in de neus wat de luchtstroom in de neus reguleert. Aan beide neuswanden hangen 3 paar neusschelpen. De naam neusschelp komt van het Latijnse woord concha, wat zeeschelp vormig betekend. Dit verwijst naar de verlengde zeeschelp vorm die neusschelpen hebben.
Andere benamingen voor de neusschelp zijn:

  • conchae, de latijnse benaming
  • turbinates, het Engelse woord
  • venusschelpen
De neusschelpen aan de rechterzijde

De neusschelpen hangen van groot naar klein aan de binnenzijde van de neus. De onderste neusschelp is het grootst en de bovenste het kleinst.

De functies van de neusschelpen
De neusschelpen hebben diverse functies en eigenschappen.

  • De vorm zorgt voor de juiste luchtstroom, de airflow.
  • Het volume vormt een natuurlijke lucht weerstand
  • Het slijmvlies vormt snot en verwarmt de neus
  • Tesamen vormen de neusschelpen een luchtregulatie mechanisme

Anatomie
De kern van elke neusschelp is een reepje bot. Dit is bekleed met weefsel en erectiel slijmvlies. De botkern is de basis waar het weefsel omheen hangt. Het weefsel hangt in een langwerpige worstvorm. De neusschelpen lopen dieper de neus in dan de uitwendige neus groot is. Het formaat van de onderste neusschelp is zo groot als een pink. Doordat het weefsel bestaat uit zwellichaam kunnen de neusschelpen opzwellen. Dit doen ze automatisch onder gegeven omstandigheden. De neusschelpen zorgen voor de nasale cyclus, wat inhoud dat de lucht om de 3 uur door slechts 1 neusgat stroomt.

Vooraanzicht neusschelpen

Vorm en volume
De vorm heeft een lucht regulatie en turbine functie. Het volume van het weefsel vormt een natuurlijke weerstand voor de lucht. De neusschelpen verdelen de nasale luchtweg in 4 groef achtige luchtpassages. Neusschelpen werken samen als een windregulator.
De ingeademde luchtstroom wint aan kracht om alle neusschelpen bovenin te bereiken en krijgt een regelmatig stroom patroon. Alle neusschelpen hebben een worstvorm. Daardoor raakt de lucht een zo groot mogelijke hoeveelheid slijmvlies aan. De neusschelpen staan in verbinding met zenuwen en sensorische cellen die parasympatisch de ademhaling reguleren. De vorm, de structuur, de weefseleigenschappen en zenuwen vormen samen een complex mechanisme wat meerdere functies heeft.

Erectiel weefsel en slijmvlies
Het slijmvlies waarmee de neusschelpen en de gehele neusholte bekleed is heeft meerdere functies. In het slijmvlies van de neusschelpen bevinden zich caverneuze bloedruimten.
Hierdoor kan het weefsel opzwellen waardoor het volume toeneemt. Een ander orgaan met deze eigenschappen is de penis. Gelukkig is het niet zo dat mensen een verstopte neus krijgen als ze zin krijgen om te vrijen. Het weefsel van de neusschelp zwelt onder normale omstandigheden op:

  • om als pompmechanisme de luchtstroom te reguleren
  • bij verkoudheden of allergiën

Pompmechanisme en nasale cyclus
De neusschelpen passen zichzelf, mits er geen verkoudheid of allergie actief is die dit belemmerd, in volume aan de luchtbehoefte aan. Levert men een grote lichamelijke inspanning, dan stroomt het bloed weg uit het erectiele weefsel. Hierdoor neemt het volume af en kan de lucht sneller naar binnen stromen. In rusttoestand is de zuurstofbehoefte anders. Dan vergroten de neusschelpen zich weer, zodat er niet teveel zuurstof binnenkomt. Dit staat los van de nasale cyclus.
Zonder dat je dit doorhebt adem je om de 3-6 uur met 1 neusgat. Na een paar uur wissel je van gat. De neusschelp aan de ademende kant is normaal en aan de niet ademende kant groot. Deze cyclus vind plaats om het slijmvlies en weefsel aan de niet ademende kant rust te geven.

Werking van het slijmvlies
Het slijmvlies bestaat uit meerdere soorten cellen. De buitenste laag bestaat uit trilhaarepitheel. Deze trilharen nemen beweging waar en vervoeren vocht. Onder dit trilhaarepitheel liggen de muceuze en sereuze klieren. Deze produceren snot en vocht. Ook bevat het neusslijmvlies migrerende cellen die bij het afweersysteem horen. Hier zitten onderandere mestcellen in, waaruit histamine vrij kan komen.

De snotneus
Veel mensen zijn er niet blij mee, maar snot is heel nuttig. Snot legt een beschermend laagje om de weefsels waardoor deze niet uitdrogen. Het plakkerige slijm in de neus vangt stofjes op en scheid ze weer uit. Ze blijven in het snot hangen zodat ze buiten het lichaam blijven. Een andere functie van snot is dat het fungeert als signaalversterker. Doordat het slijmvlies vochtig is kan het signalen van de luchtstroom aan neuszenuwen goed doorgeven. Hierdoor voel je dat je ademt.

Verwarming
Een andere functie van de neusschelpen is het verwarmen van de binnenkomende lucht. Dit gebeurd onderandere in de spleten die tussen de neusschelpen liggen. De lucht word opgewarmd wanneer deze daar doorheen stroomt. Het slijmvlies houd de neus vochtig, waardoor het ook warmer is in de neus. Dit voorkomt dat binnenkomende koude lucht pijn veroorzaakt aan de zenuwuiteinden.

Wat doen de neusschelpen dus?
Ze werken als luchtstroom regulatie mechanisme in de neus; ze zorgen dat de lucht met de juiste intensiteit binnen komt en naar buiten gaat. Het slijmvlies van de neusschelpen houd de neus vochtig. Neusschelpen verwarmen binnenkomende lucht. Bij verkoudheden en hooikoorts zwellen de neusschelpen op. Bij sommige mensen is dit erg hinderlijk of zijn de neusschelpen chronisch vergroot, waardoor ze een neusschelpverkleining overwegen.

Lees de volgende pagina:
Celon - Coblatie Werking van de neus